Poradnik • przygotowanie do druku
Dobry projekt na ekranie nie zawsze oznacza dobry wydruk. O jakości decydują nie tylko kolory i estetyka, ale również rzeczy mniej efektowne: rzeczywisty rozmiar grafiki, spady, margines bezpieczeństwa, profil kolorystyczny i sposób zapisania pliku.
Wizytówka, ulotka, plakat, roll-up i kilkumetrowy baner mają zupełnie inne wymagania. Dlatego zasada „wszystko 300 DPI i wszystko CMYK” jest zbyt prosta. Poniżej pokazujemy, jak przygotować plik rozsądnie i czego sprawdzić przed wysłaniem go do produkcji.
Najpierw ustal, co właściwie będzie drukowane
Najczęstszy błąd pojawia się jeszcze przed eksportem PDF: jeden zestaw parametrów próbuje się zastosować do każdego produktu. Tymczasem mała ulotka oglądana z kilkudziesięciu centymetrów wymaga innej szczegółowości niż baner oglądany z drugiej strony ulicy.
Zanim zaczniesz przygotowywać plik, ustal format netto, technologię druku, materiał, sposób wykończenia oraz wymagania konkretnej drukarni. To one decydują o spadach, skali projektu, oczekiwanej rozdzielczości i profilu kolorystycznym.
Najbezpieczniejsza zasada: nie przygotowuj pliku „na pamięć”. Jeśli wykonawca udostępnia specyfikację lub makietę produktu, to ona ma pierwszeństwo przed uniwersalnym poradnikiem.
Rozdzielczość: ważniejsze są piksele w docelowym rozmiarze niż samo DPI
Popularne stwierdzenie, że „internet potrzebuje 72 DPI, a druk 300 DPI”, prowadzi do wielu nieporozumień. Sama liczba wpisana w metadanych zdjęcia nie tworzy dodatkowych szczegółów. Liczy się przede wszystkim liczba pikseli i rozmiar, w jakim obraz zostanie faktycznie użyty.
Dla niewielkich materiałów oglądanych z bliska często dąży się do około 300 ppi w rozmiarze końcowym. Przy dużych formatach wartość może być niższa, ponieważ odbiorca ogląda wydruk z większej odległości. Nie ma więc sensu sztucznie powiększać słabego zdjęcia tylko po to, aby program pokazał „300 DPI”.
Zdjęcie z telefonu może być dobre do druku
Nowoczesny telefon potrafi wykonać plik o wystarczającej liczbie pikseli do wielu zastosowań. Problemem częściej jest kompresja po wysłaniu przez komunikator, pobranie miniatury z internetu albo użycie grafiki, która już wcześniej została mocno zmniejszona.
Jeżeli nie wiesz, czy zdjęcie wystarczy, najlepiej przesłać wykonawcy oryginalny plik i podać docelowy format. Ocena będzie znacznie bardziej wiarygodna niż patrzenie wyłącznie na wartość DPI.
RGB i CMYK: dlaczego wydruk nie wygląda identycznie jak monitor?
Monitor świeci i buduje obraz w przestrzeni RGB. Druk wykorzystuje farby lub atramenty, a typowy proces produkcyjny pracuje w przestrzeni CMYK. Zakres możliwych do odwzorowania kolorów jest inny, dlatego bardzo nasycony błękit, zieleń czy pomarańcz widoczny na ekranie może po wydrukowaniu wyglądać inaczej.
Nie oznacza to jednak, że każdy klient musi samodzielnie konwertować wszystkie grafiki do przypadkowego CMYK. W profesjonalnym obiegu znaczenie ma konkretny profil ICC i technologia produkcji. Niewłaściwa konwersja wykonana wcześniej może być równie problematyczna jak brak kontroli koloru.
Jeżeli drukarnia podaje wymagany profil — użyj go. Jeżeli nie masz doświadczenia z zarządzaniem kolorem, zapytaj wykonawcę, czy przyjmuje PDF z prawidłowo osadzonym profilem i jakiej przestrzeni oczekuje.
Spady i margines bezpieczeństwa — małe wartości, duże znaczenie
Jeżeli tło lub zdjęcie ma dochodzić do krawędzi gotowego produktu, grafika musi zwykle wychodzić poza linię cięcia. Ten dodatkowy obszar to spad. Dzięki niemu niewielkie tolerancje cięcia nie pozostawią białej krawędzi.
W typowych drukach arkuszowych spotyka się spady rzędu kilku milimetrów, ale ich dokładna wartość zależy od produktu i technologii. Nie zakładaj automatycznie, że zawsze będzie to 2, 3 albo 5 mm.
Osobną rzeczą jest margines bezpieczeństwa. Logo, numer telefonu, kod QR, cena i inne ważne informacje powinny znajdować się odpowiednio daleko od linii cięcia. Spad chroni tło; margines bezpieczeństwa chroni treść.
Tekst i fonty: nie istnieje zasada „do druku tylko bezszeryfowe”
Krój pisma powinien wynikać z projektu i czytelności. Dobrze przygotowany font szeryfowy może drukować się równie dobrze jak bezszeryfowy. Znacznie ważniejsze są wielkość tekstu, kontrast, grubość drobnych elementów oraz prawidłowe osadzenie fontów w PDF.
Przy plikach przekazywanych do produkcji warto upewnić się, że fonty są osadzone albo — jeśli wymaga tego specyfikacja — zamienione na krzywe. Nie rób jednak kopii roboczej wyłącznie w krzywych: zachowaj również edytowalny plik źródłowy.
Jak przygotować PDF do druku?
PDF jest najczęściej najbezpieczniejszym formatem przekazania gotowego projektu, ale „PDF” nie jest jednym ustawieniem. W zależności od workflow drukarnia może oczekiwać konkretnego standardu PDF/X, profilu kolorystycznego, znaczników lub pliku bez znaczników.
Przed eksportem sprawdź:
- format dokumentu i skalę projektu,
- spady zgodne ze specyfikacją,
- marginesy bezpieczeństwa,
- jakość bitmap w docelowym rozmiarze,
- fonty i przezroczystości,
- kolorystykę i wymagany profil,
- czy w pliku nie zostały przypadkowe elementy poza obszarem projektu.
PDF/X-1a nadal występuje w wielu specyfikacjach, ale nie jest jedynym prawidłowym standardem. Nowocześniejsze workflow mogą przyjmować np. PDF/X-4. Najlepszym wyborem jest format wskazany przez wykonawcę.
Canva, CorelDRAW, Illustrator — program jest mniej ważny niż poprawny plik
Prosty materiał można przygotować nawet w Canvie, o ile produkt i drukarnia pozwalają wyeksportować plik zgodny z wymaganiami. Przy bardziej złożonych projektach, dużych formatach, wykrojnikach czy precyzyjnym zarządzaniu kolorem wygodniejsze będą profesjonalne programy graficzne.
Nie warto natomiast zakładać, że szablon automatycznie rozwiąże wszystkie problemy. Nawet estetyczny projekt może zawierać zbyt małe zdjęcie, tekst za blisko krawędzi albo elementy, których nie da się prawidłowo wyprodukować.
Baner, roll-up i reklama wielkoformatowa wymagają innego myślenia
Duży format projektuje się z myślą o odległości oglądania. Kilkumetrowy baner nie musi zawierać obrazu o takiej samej efektywnej rozdzielczości jak wizytówka. Za to ogromne znaczenie mają czytelność komunikatu, kontrast i wielkość liter.
Przy banerach reklamowych dochodzi również sposób wykończenia i montażu — oczka, zgrzewy czy tunele mogą wpływać na bezpieczne położenie tekstu. Przy roll-upie część grafiki może być schowana w kasecie, dlatego warto korzystać z właściwej makiety systemu.
Jeżeli projekt dotyczy szyldu, tablicy, witryny lub innego nośnika outdoorowego, zobacz także dział reklama zewnętrzna. W takich realizacjach przygotowanie pliku jest tylko jednym z etapów — równie ważne są materiał, konstrukcja i miejsce montażu.
Masz projekt i nie wiesz, czy nadaje się do produkcji?
Wyślij plik i napisz, co ma z niego powstać. Sprawdzimy format, jakość grafiki i podstawowe parametry techniczne, a jeśli materiał wymaga przygotowania lub korekty, ustalimy zakres przed produkcją.
Przed wysłaniem do druku sprawdź 7 rzeczy
Format, skalę, spady, bezpieczne marginesy, rzeczywistą jakość zdjęć, kolorystykę oraz sposób eksportu PDF. Nie trzymaj się ślepo uniwersalnych liczb. Wizytówka, roll-up i baner mają inne wymagania, a ostateczna specyfikacja wykonawcy jest ważniejsza niż ogólna reguła z internetu.
